OneLake: Fabric'in Veri Gölü

Microsoft Fabric'in en devrimci özelliği OneLake — tüm Fabric workspace'leri için tek, birleşik bir veri gölüdür. OneDrive'ın dosyalar için yaptığını, OneLake veriler için yapar.

Forumlarda en çok sorulan: _"Verimiz 3 farklı Azure Storage Account'ta, hepsini Fabric'e kopyalamak mı lazım?"_ Cevap: Hayır. Shortcuts kullanın.

OneLake Mimarisi

OneLake'in Farkı

| Özellik | Geleneksel Data Lake | OneLake |

|---|---|---|

| Hesap yönetimi | Storage account oluştur | Otomatik (Fabric ile gelir) |

| Erişim kontrolü | IAM + ACL | Workspace güvenliği |

| Format | Herhangi | Delta Lake (optimize) |

| Keşfedilebilirlik | Manuel kataloglama | Otomatik (Fabric catalog) |

| Maliyet | GB başına ödeme | Fabric kapasitesine dahil |

Shortcuts: Veri Kopyalamadan Erişim

Shortcut, başka bir konumdaki veriye referans oluşturur. Veri fiziksel olarak kopyalanmaz — sorgu anında okunur.

Shortcut Türleri

| Kaynak | Destekleniyor | Kullanım Senaryosu |

|---|---|---|

| OneLake (cross-workspace) | ✅ | Farklı departman verisine erişim |

| Azure Data Lake Gen2 | ✅ | Mevcut Azure veri gölü |

| Amazon S3 | ✅ | AWS'deki veri kaynakları |

| Google Cloud Storage | ✅ | GCP'deki veri kaynakları |

| Dataverse | ✅ | Dynamics 365 verileri |

| On-premises | ❌ | Gateway ile Pipeline kullanın |

Shortcut Oluşturma

1. OneLake Shortcut (Cross-Workspace)

TEXT
Adımlar:
1. Lakehouse → Files veya Tables klasörüne sağ tıklayın
2. "New shortcut" seçin
3. "Microsoft OneLake" seçin
4. Hedef workspace ve Lakehouse'u belirleyin
5. Klasör veya tablo seçin
6. Shortcut adı verin

Kullanım senaryosu: Finans workspace'indeki DimMusteri tablosuna Satış workspace'inden erişmek — veri kopyalanmaz, tek kaynak.

2. ADLS Gen2 Shortcut

TEXT
Adımlar:
1. "New shortcut" → "Azure Data Lake Storage Gen2"
2. Storage account URL'ini girin
3. Authentication: Organizational account veya SAS token
4. Container ve klasör seçin
5. Shortcut adı verin

3. S3 Shortcut

TEXT
Adımlar:
1. "New shortcut" → "Amazon S3"
2. S3 bucket URL
3. Authentication: Access Key + Secret Key
4. Prefix (klasör yolu) belirleyin

Shortcut vs Copy

| Kriter | Shortcut | Copy (Pipeline) |

|---|---|---|

| Veri güncelliği | Her zaman güncel | Yenileme zamanlamasına bağlı |

| Depolama maliyeti | Yok (referans) | Ek alan kullanır |

| Performans | Kaynağa bağlı | V-Order ile optimize |

| Dönüşüm | Yok (olduğu gibi okur) | Pipeline'da dönüştürülebilir |

| On-premises | Desteklenmiyor | Pipeline + Gateway ile |

Forumlarda En Çok Sorulan Shortcut Soruları

"Shortcut'taki veri üzerinde Spark sorgusu çalıştırabilir miyim?"

Evet. Shortcut, Lakehouse'un Tables veya Files klasöründe normal bir tablo/dosya gibi görünür. Spark, SQL endpoint ve Power BI DirectLake hepsi shortcut üzerinden çalışır.

"Shortcut kaynak veri silinirse ne olur?"

Shortcut bozulur, sorgu hata verir. Shortcut bir referanstır — kaynaktaki değişiklikler yansır, silme dahil.

"S3 shortcut'ı ne kadar hızlı?"

Kaynağın bölgesine ve ağ latency'sine bağlı. Aynı region'da hızlı, cross-region'da yavaş olabilir. Performans kritikse veriyi OneLake'e kopyalayın.

💡En iyi pratik: Sık sorgulanan ve performans gerektiren veriler için kopyalayın. Nadiren erişilen veya her zaman güncel olması gereken veriler için shortcut kullanın.

Sonuç

OneLake ve Shortcuts, Fabric'in veri silo'larını kıran en güçlü özelliğidir. Farklı bulut sağlayıcılarındaki verilere kopyalamadan erişin, cross-workspace paylaşım yapın ve depolama maliyetini düşürün. Ancak performans kritik senaryolarda veriyi OneLake'e kopyalayıp V-Order ile optimize etmeyi tercih edin.